TASINDIK WWW.BİZKADİNLAR.TR.CX

Dikim Süresi Kayısı ve şeftali hariç meyva ağaçları için en ideal dikim zamanı Ekim ile Nisan ortaları arasıdır: Çünkü, şeftali ile kayısı donma tehlikesine karşı daha zayıf olup, ısıya ihtiyaç duymaktadırlar ve ancak Mart ayından sonra dikilmelidirler.

Döllenme Konusu
Birçok meyva türünde kendi kendine tohumlananlar oluğu gibi kendi kendisine tohumlanmayan türler de bulunmaktadır. Kendi kendine tohumlanamayan ağaçların yakınlarında mutlaka bir polan vericisi olması gerekir. Ancak her bir türü belirli bir grup tohumlandırabilmektedir. Dolayısıyla bahçenizde bir meyva ağacı dikecekseniz kendi kendine döllemesi mmkün olan türleri seçmeye çalışınız.

Ürün Alma Zamanı ve Ürün Alma Süresi
Ürün hasadının oldukça fazla bir zaman aldığını hiç düşündünü mü ? Birçok meyva türü yılın ana izin döneminde meyvalarını vermektedirler ve bunların toplanması ve hasat edilmesi gerekmektedir. Yine hasat süresi de bir zaman faktörüdür. Bazı türlerin 14 gün içerisinde meyvası toplanırken, bazı türlerde ise bu meyva toplama süresi 1 ayı aşan bir süre içerisinde olabilir.

Büyüklük ve Büyümesi
Sahip olduğumuz küçük veya orta büyüklükdeki dercesindeki bahçemizde büyük bir meyva ağacı çok fazla yer tutmaktadır. Bu nedenle de küçük bahçelerimiz için uygun boyutta meyva ağaçları düşünülmüştür. Aşağıda gösterilen ana büyüklüklere dikkat etmelisiniz. Yüksek gövdeli türler 1,60 ila 1,80 mt. Yüksekliktedir. Bunların fazla bir yere ihtiyacı vardır. Büyük gölge yaparlar ve birçok meyva verirler.Yarı boy tabir edilen türler ise, 1 ila 1,20 m. Yükseklikte olup bugün için bahçelerde en fazla kullanılan (özellikle erik ve kiraz) ağaçlarıdır. Düşük boy olan ağaçlar 80 ila 100 cm. Yükseklikte olup bunların üst taçları orta boy fidelerin yüksekliğine kadar çıkmaktadır. Çit ağaçları, bunlar 40 ila 60 cm. Yüksekliğe kadar gelmekte ve mesela kayısı veya vişne için tavsiye edilmektedir. Çünkü, bu yüksekliklerde yapılacak meyva toplama ve alt tamizleme işleri daha kolaylaşmaktadır.

İğne yapraklı ağaçlardan olan çamlar ise, küçük ve orta sınıf ev bahçeleri için tavsiye edilmektedir. Bunlar 40 ila 60 cm. Yükseklikten 2 veya 3 m. Yüksekliğe kadar çıkabilmekte, kolaylıkla ürün alınabilmekte ve bunlar aynı zamanda aşılamada da kullanılabilmektedir.

Meyva Ağaçlarının Doğru Dikilmesi Gerekir
Bulunduğunuz arazi sınırından 5 metre kadar mesafe bırakarak fidan dikim deliğini açınız. Bu suretle yan komşularınızdan onların bahçesine ileride düşebilecek meyva veya yapraklardan dolayı rahatsızlık hissetmezsiniz. Bitki dikilmeden evvel takriben 2 m2 lik bir alan oldukça derin bir şekilde kazılır. Eğer toprak sert ise, daha derine inmek gerekir. Fidan deliğinin en az 50 cm olması ve köklerin bununiçerisine gayet rahatlıkla sığabilmesi gerekir. Yere mutlak tutucu bir çita veya çubuk çakınız.Fidanın dikilmeden evvel birkaç saat suda kalması gerekir.

Fidan deliğine ilk önce gübre ve toprak karışımı komposto dökünüz ve bunun üzerine de fidanı yerleştiriniz. Şuna dikkat etmeniz lazımdır ki, hassas bölge yaprak üzerinde kalan bölgedir. Bundan sonra fidan deliğine komposto ile karıştırılmış çiçek toprağı konur. Sonra fidan içerisine yerleştirildiğinde bu toprağın üst kısmına hafifçe bastırılır. Tüm dikim yapılan toprağın etrafına bir sulama kovası ile bolca su verilerek sulanma işlemi bitirilir.Bundan sonra ise fidan, 8 işareti gibi duran bir kurdela ile tutma çıtasına bağlanır. Fidan halkasınının daralmamasını temin edecek bir büküm yapınız. Yeni dikilen fidanlar ilk yılda herhangi bir meyva vermemelidirler ve ancak bu şekilde kökler kuvvetdlenir. Bu nedenle ilk açan çiçekleri kopartınız.

Yeni Dikilmiş Meyva Fidanlarının Terbiye Edilmek Amacı İle Budanması
Dikildikten sonra genç meyva fidanları ilkbaharda ilk kdefa olarak çiçek açmaması için budanır ve onu takip eden 3 veya 5 yıl her defasında terbiye etme budaması denen bir budama metodu ile kesilirler. İlk yapılan kesimden sonra diğer ana gövdeyi teşekkül ettirecek 3 veya 4 adet dal ileride tac bölümünü değiştirmek üzere tespit edilerk düzenli bir kesime tabi tutulurlar.

En önemli budama kaideleri :
1. Ana fidan olark yukarıya giden dal biraz kısaltılarak tüm etrafındaki büyümektde olan dallar kesilir.
2. Ana gövdeye bağlı olan yandan çıkan ve ana gövde yapmak isteyen tüm dallar budanır.
3. Gövdeye dik olark büyüyen dallarýn uçları kesilir.

Kış İçin Budama
Meyva ağaçları eğer budanmayacak olurlarsa, çok çabuk yaşlarırlar ve daha az meyva verirler. Meyva ağaçlarının yapmak dökümü geçtikten sonra Ocak ayına doğru bir düzenleme ve gençleştirme budaması yapılmalıdır. Bu budama işi için güneşli ve mümkünse don olmayan bir günü tercih ediniz. Bu dengeleme kesiti esnasında karşı yöne büyümüş olan zayıflamış olan hata cansız kalmış olan dallar olduğu gibi içeriye doğru kesilir.

Yeni fide vermeyen ve büyümesini tamamen durdurmuş olan ağaçları genleştirmek için bir budama işlemi yapılır. Bunun için üst taraftaki taç bölümü ana gövdenin üst tarafından 3 te 1 kadar kesilir. Bu çok kuvvetli budamadan dolayı hatta eski ve yaşlanmış ağaçlar dahi hayret edilecek derecede bir gelişme göstererek yeniden fide vermeye başlarlar. Kesilen kenarı kesit alanı üzerinde tahta reçinesi ile kaplayınız ve bu suretle açık olan yerden herhangi bir hastalık bulaşmasını engelleyiniz.
ÖNEMLİ TAKIMLAR:
Fide dikimi için: Kürek, komposyo veya bitki toprağı, fideyi tutturmak için çıta, 8′li bir halka yapmak için şerit, dolgu malzemesi
Kesim için: Bahçe bıçağı, büyük ve kalın dallar için gerekiyorsa testere ve tasta reçinesi

Güllerin ana dikim süresi Ekim ayıdır. Iklimin çok sert geçtiği ve sert bir kış geçirilen bölgelerde ise, iklim şartlarına bağlı olarak Mart veya Nisan aylarında dikim yapılması tavsiye edilir. Belki bu taktirde güller ilk yılında çok fazla açmazlar, fakat bu şekilde donma tehlikesini engellemiş oluruz. Bunun bir tek istisnası konteyner (ithal güller) gülleridir. Bu bitki saksılarda yetiştirilmiştir ve kış hariç her mevsim dikilebilir. Dikim yapılması için en ideal hava yumuşak, bulutlu ve kuru bir havanın olduğu gündür. Güller özellikle lavantalar küçük bitki otları veya yüksek çiçek açan (mesela, Rittersporun veya Mageriten gibi) bitkilerin yanında kendilerini daha rahat hissederler. Şayet daha evvelden gül dikimi yapılmış olan bir yere yeniden gül dikmek isteyecek olursanız, bu taktirde oradaki toprağı değiştirmek zorundasınız. Çünkü, bu toprakta gül yorgunluğu olabilir. Tabanın en az 60 cm. Derinliğe kadar yumuşatılması gerekir. Konteynerden gelmeyen güllerin en az 12 saat suda bırakılması gerekir. Kökler bir parça kısaltılır. Bu kesilen yerlerde çok seri olarak yeni emme kökler oluşur. Sonbaharda ekim yapıldığında fidelerin üzerinde kısaltma yapılmaz. Fakat bunun karşılığında Ilkbaharda kuvvetlenmiş olan yataklık ve yediveren gülleri 4-5 budak başlangıcı altından ve zayıf olan güller ise, 2-4 budak başlangıcı altından budanır.

Yaban gülleri ile sarmaşık gülleri ise, hep çift adette budak altından kesilir. Köklerin konulacağı toprak üst satıhtan 5 cm. kAdar derine indirilir. Çiçek toprağına gübre ilave edilmiş olması gerekir. Açılmış olan dikim çukuruna kökleri eşit olarak dağıtınız. Bundan sonra üzerini toprakla doldurunuz ve toprağı bastırınız ve bundan sonrada bol miktarda sulayınız. Bu bol miktardaki sulama işi köklerin çabucak büyümesi için önemlidir. Prensip olarak gül dikildikten sonra fidan 20 cm. Kadar yukarıda kalmalıdır. Bu büyüklükte bitki ilk dönemi daha rahat atlatacaktır.

Gülün Budanması
Yediveren gülleri yılda 1 defa ilkbaharda kuvvetli bir şekilde budanma gerektirir. Budama için 5 altın tavsiye

1. İlk önce donmuş, ölmüş veya hastalıklı fidanlar sağlam olan ana gövdeye kadar kesilir.
2. Bir gül fidanı ne kadar çok kesilirse, o kadar kuvvetli ve daha uzun süre ile dışarıya fışkırır.
3. Kalınlaşmış olan fidanları daha az budamam gerekir. Çünkü bunlar ince olanlardan daha fazla ve daha kuvvetli fidanlar yaratırlar.
4. Yediveren gülleri gibi uzun yaşam süresi olan güller elde etmek istiyorsanız, bir parça daha fazla budamanız gerekecektir.

Eğer altından yeni fide vermesini istiyorsanız ve dışarıya doğru çıkmış olan bir fidanın ucunda gül varsa, tam dibinden değil bir veye iki cm. Ana gövdeye mesafe bırakarakbudayınız. Solmuş olan çiçeklerin ne olursa olsun kesilmesi gerekir. Bu ise yaz aylarında yeniden çiçek açmaya sebeb olur. Sadece yaban gülleri bir istisna olup bunlar Sonbaharda çiçek açtıktan sonra da pırıl pırıl gözüken çiçek kozaları arkalarında bırakırlar.

Gübreleme
Bitkinin besleyici maddeler ile ilk beslenmesi ilkbahar zamanında yapılır ve bunu toprağa karıştırılmış gübreyi bitkinin köküne yerleştirerek yapabilirsiniz. Gülün dip kısmında toplanma olmazsa, besleyici maddeler etrafa

dağılır. Mayıs ayı sonunda özel gül gübresi ile güle ikinci bir gübreleme yapılır ve bundan sonra da mutlaka çok iyi sulama yapılması gerekir. Ayrıca gübre ve torf’ dan oluşan bir karışım gül için çok faydalı olur. Temmuz Ağustos aylarında güllere o sene için son defa gübre ilave edilir. Bundan sonra başka bir gübreleme yapılmaması tavsiye edilir, ancak bu suretle ana gövde kış gelinceye kadar büyümeye devam eder.

Gül Düşmanı Haşerele Işbaşında
Gül yaprağı bitkileri kuru giden havalardan sonra bir anda kitle şeklinde ortaya çıkar. Sadece çok fazlası ortaya çıkmaları halinde böcek ilacı ile (pirettum Preparatı) püskürtülür.

Gül yaprağı örümceği yumurtalarını Mayıs ayından sonra yaprak kenarlarına bırakır ve bu yapraklar boru şeklinde içeri doğru kıvrılır. Bu şekilde yuvarlaklaşan yaprakların içerisinde yumurtalar olduğu için bunları derhal kesip almanız gerekir özellikle yaprak alt kısımlarına haşere imha edici maddeler püskürtmek zorundasınız. Bu işlemi 14 gün sonra bir kere daha tekrarlayınız. Gül fidesi delicileri, bunlar bir tür örümcek olup yumurtalarını fidelerin içerisine yiyerek yerleştirirler. Bundan dolayı ise, fışkıran fidancık uçlarının uç kısımları solar ve bu solmuş olan parçaların sağlıklı olan gövdeye kadar kesilmesi gerekir. Ayrca, kesilen yerlere tahta reçinesi veya benzeri olan bir malzeme sürülerek burada mantar toplanması engellenmelidir. Çok fazla bulaşması halinde kuvvetli bir enzektizit kullanılır.

Tehlikeli Hastalıklar
Un toplanması yaprakların üst kısımlarında keskin bir beyaz tabak oluşuraktan farına varılır ve sık sık güllerde ilkbaharda azoot fazlalaşması halinde ve rutubette ortaya çıkar. Hatta bazı gül türleri özellikle bu mantarlara karşı hassastırlar. Bu dış görünümden işin farkına vardığınız anda derhal biyolojik bir madde ile bu mantarla mücadeleye başlayınız ve spesifik bir preparat olan hakiki un toplanması ile mantarına karşı tedbir alınız. “Yıldız gölgesi” şeklinde adlandırılan bir hastalılta yine bir mantar olup serin havada ıslak havada veya yerin sertleşmesinde gül yapraklarını öldürmektedir.
Yapraklar üzerinde ilk başlangıçta siyah, kahverengi lekeler oluşmakta ve bunlar yıldız bir şekle dönüşmekte, bundan sonra sararmakta ve ondan sonra da yaprağın düşmesine sebep olmaktadır. Bu nedenle üzerinde mantar oluşmuş bu yaprak artıklarını ihtimamla temizleyiniz ve 14 günlük aralarla bu mantara karşı etkili olan bir fungizit ile püskürtme yapınız.

Güllerin Kışı Geçirmesi
Ilk önce dibine düşmüş olan tüm yaprakları ve bitki artıklarını tabandan alınız ve temizleyiniz. Sonra gül fidanının dip kısmını 20-30 cm. Kadar komposto ile doldurunuz. Bunun içersinde ahırlardan toplanan gübre ile toprak karışımı bulunmalıdır. Kesinlikle etrafına toprak yerini tutmayan süngerimsi maddeler yerleştirmeyiniz. Çünkü, bu taktirde don olması halinde gül fidanının dibinin etrafı tamamen buzla kaplanır ve donma tehlikesi görülür. Bu suretle dip kısımdan çıkmakta olan fidan başları etraflarına yerleştirilecek toprak ve gübre karışımı ile don, kış güneşi ve çok kuru rüzgarlara karşı korunmuş olacaktır.

ÖNEMLİ TAKIMLAR:
Dikim esnasında: Kürek, gübre ve çiçek toprağı
Kesim için: Gül bıçağı, eldiven ve gerekiyorsa tahta macunu
Gübreleme için: Gül gübresi
Haşere ve hastalık mücadelesi için: Piretrum preparatları ile fungizitler
Kışı geçirmesi için: Mümkün olduğu kadar fazla gübre veya dolgu malzemesi ile kökün sarılması veya dibine çam yaprakları kuru olarak serilmesi